Interview van Max Majorana met Sigrid Calon

IMG_0533

Max Majorana is voormalig medewerker van Incubate. In aanloop naar de editie van 2014 was hij één van de programmeurs. Voor Do It With Others spreekt hij met de vier betrokken kunstenaars over hun werk en – waar hij de kans ziet – over hun privéleven. Sigrid Calon sprak hij op een zondagmiddag, waarop ze aan het werk was in haar atelier in Tilburg.

Hey Sigrid. Hoe is je zomer tot dusver? Ben je nog op vakantie geweest?

Ja, twee weken naar Frankrijk. Heerlijk warm weer in de Provence. Ik ben onder meer in de buurt van Toulon geweest. Het goede leven: lekker relaxed, genoten van familie en vrienden, lekker eten, beetje zwemmen en daarna weer uitgerust terug. Dat mocht ook wel, want er wacht nu gelijk weer een heleboel werk.

Ik zal je niet al te lang storen. Waar was je tot zo-even mee bezig?

Met VLAG. Om precies te zijn de afwikkeling ervan. Ik ben aan het bekijken wat ik er na de tentoonstelling op Incubate volgende maand nog mee kan. Hoe kan ik VLAG levend houden nu het project min of meer is afgesloten en volledig is gedocumenteerd? Veertig vlaggen van anderhalf bij twee meter kunnen visueel gezien nog aardig indrukwekkend zijn, denk ik, als ik een mooie compositie bedenk die ze weer samen brengt.

Wat nou als je de hele boel na Incubate in de fik zou zetten, zoals sommigen met vlaggen plegen te doen? Dat zou de cirkel helemaal rond maken.

Dat heb ik nog niet overwogen. Op zich houd ik er wel van als kunstwerken een tijdelijk en vluchtig karakter hebben, maar vlaggen zijn al zo kwetsbaar… Voor zo’n radicaal, agressief gebaar gaan ze me misschien toch te veel aan het hart.

Even recapituleren. Hoe is dat zo gekomen? Je hebt 40 vlaggen ontworpen en deze verspreid langs de randen van Tilburg.

Ik werd door Incubate benaderd om voor Do It With Others een werk te maken dat verband hield met vlaggen. In eerste instantie was het idee om de binnenstad te verfraaien tijdens het festival – zoals in het verleden ook al is gebeurd door Luke Jerram met zijn piano’s en fietsparade, bijvoorbeeld. Maar na een klein onderzoek had ik meer de behoefte om juìst het buitengebied erbij te betrekken. Vlaggen zijn sterk gerelateerd aan identiteit, aan een thuishaven, aan een territorium. Omdat Incubate een echt Tilburgs festival is wat ook de breedte op zoekt en graag nieuwe doelgroepen bij hun projecten betrekt, leek het mij interessant om eens letterlijk de grenzen op te zoeken en te markeren.

Op basis waarvan heb je die plekken bepaald?

Via Google kun je vrij eenvoudig de coördinaten van Tilburg achterhalen. Vervolgens ben ik afwisselend met de auto en de fiets op pad gegaan om de omgeving te verkennen en plekken te vinden die geschikt waren om een vlag op te hangen. Op die manier kwam ik ook in contact met de mensen die aan deze randen van de stad woonden. Mensen die niet urban zijn, in de meeste gevallen misschien ook niet zo veel affiniteit met kunst hebben, maar wiens expertise op andere vlakken ik goed kon gebruiken. Hun verhalen zijn een onzichtbaar onderdeel van het project geworden. En ze bevestigden ook mijn voorgevoel dat vlaggen, en de grenzen die ze markeren, op een psychologische manier erg belangrijk zijn in het construeren van identiteit.

Kun je daar een voorbeeld van geven?

Een kleine twintig jaar geleden zijn er een boel gemeentelijke herindelingen en samenvoegingen doorgevoerd. Zo ook in Tilburg. Het grappige is dat inwoners uit die grensgebieden van bijvoorbeeld Loon op Zand of Goirle zich anno 2015 nog precies kunnen herinneren waar de grens vroeger lag. In een bepaald weiland, naast een zekere put, enzovoort. En ze zijn nog altijd fier op hun afkomst, wat met een vlag min of meer bezegeld wordt. Zie het ook als een soort teken van vrijheid en trots. The American Dream – zoeken naar een nieuwe horizon leidt tot een vlag op de maan.

Dus al met al was het niet eens lastig om die vlaggen opgehangen te krijgen?

Dat viel inderdaad best mee. Nog een voorbeeld: We hebben op de expeditie een vlag opgehangen bij een plas die werd gebruikt om te windsurfen. Aanvankelijk dacht ik: ‘Dat gaan ze nooit goed vinden, ze hebben vast liever hun eigen vlag.’ Maar ze waren juist heel erg enthousiast. Enige voorwaarde was dat ‘ie lekker moest wapperen, want dan hadden ze er tenminste nog wat aan bij wijze van windmeter. Geweldig toch?!

Is het voor jou belangrijk dat je werk praktisch kan worden toegepast, of ben je in essentie een autonoom kunstenaar? Incubate heeft, zoals je zelf al opmerkte, een aardige traditie van tweeledige community art te waarborgen.

Luke Jerrams fietstocht was erg leuk – mijn dochter en ik hebben met veel plezier meegedaan. Community art heeft niet mijn eerste voorkeur als werkwijze. Ik hecht persoonlijk meer belang aan de autonome waarde van een werk, dat is vaak wat lastiger als je met een groep mensen werkt die ook wat in te brengen heeft. Ik vind het wel een uitdaging om te zoeken naar een manier waarbij een toegepaste werk ook zelfstandig overeind kan blijven, of andersom. Dat heeft ook weer met identiteit en grenzen opzoeken te maken.

Ik citeer je even: ‘Een vlag was in eerste instantie een symbool van een land, of een groep mensen. Tegenwoordig zie ik dat de vlag voornamelijk ingezet wordt als communicatie- en reclamemateriaal. Vooral bij bedrijventerreinen, woonboulevards, bouwmarkten en autoshowrooms wordt er gebruik gemaakt van een afbakening door middel van vlaggen.’ Hoe kijk jij in dit licht aan tegen de onlangs opgelaaide ophef over de Confederatievlag?

Ik moet bekennen dat ik dit wegens tijdgebrek dus amper heb gevolgd, maar mijn oud-docent Mireille Houtzager haalde het aan in haar toespraak bij de opening van VLAG. Het blijft fascinerend hoe een vlag, een stuk stof zo’n emotionele rol kan innemen , dat vlaggen eigenlijk heel krachtige media blijven. Ook zonder logo’s, slogans, of zelfs maar figuren zitten ze vol potentie. Zelf heb ik heel bewust gekozen voor enkel drie horizontaal gekleurde vlakken, zoals de Nederlandse vlag, om de autonomie van het beeld te benadrukken en zo te vieren.

Even iets anders. Ik heb uiteraard grondig research verricht voor ik je opbelde. Hoe ben je 25 jaar geleden in Gods naam in de videoclip ‘Can’t Help Myself’ van 2 Brothers On The 4th Floor terecht gekomen?

Ha, daar ga ik! Toen ik op de academie zat raakte ik bevriend met Bart Vingerhoets, nu ook bekend als DJ Bart Thimbles, en die organiseerde wel eens feestjes in het oude Noorderlicht. Na afloop van een modeshow daar werden we benaderd. Ik was destijds behoorlijk into house en new beat, had blijkbaar nogal heftig staan dansen, en vermoedelijk ook best een opvallende outfit aan. De rest is geschiedenis. Ik kijk er met een behaaglijk nostalgisch gevoel op terug.

Speelt die band eigenlijk nog?

Geen idee, wie weet worden ze weer hip!

Smaken evolueren. Het is tijd voor een korte trivia. Onmiddelijk antwoorden, alsjeblieft. Wat is je favoriete boek?

Op vakantie heb ik erg genoten van Zia Haider Rahman’s ‘In het licht van wat wij weten’.

Film?

Pas!

Gerecht?

Italiaans is altijd goed.

Klopt. Album?
Hangt er een beetje vanaf. Op een dag als vandaag luister ik graag de registratie van Eric Vloeimans & Florian Weber live in het Concertgebouw. Maar gisterenavond stond LCD Soundsystem op.

Zijn er dingen waar je specifiek naar uit kijkt op Incubate?

Ja. Lekker rustig aan doen en een beetje rondkuieren. Ik moet eerlijk bekennen dat ik me nog niet in de line-up heb verdiept, maar ik kom vlak voor het festival begint net terug van de Biënnale in Venetië en zie die week als een soort mini-vakantie in mijn eigen stad.

Wat ga je in Venetië doen?
Ik dacht dat je het nooit zou vragen! 😉 Ik ben gevraagd een horloge te ontwerpen voor Swatch, en die wordt daar 9 september gepresenteerd. Echt te gek! De laatste Nederlander die dat mocht doen was Corneille, in 1995. Je snapt dat ik super blij ben met zo’n grote eer. Vrij bijzonder hoe dat merk er al vanaf de jaren ’80 een traditie van samenwerking met kunstenaars op na houdt. Verder stel ik in Italië nieuw werk tentoon. Ik kreeg de kans een installatie te maken in een mooie oude loods aan het water. Tussen mijn werk zal het nieuwe horloge gepresenteerd worden. Alweer de ideale verhouding tussen autonome en toegepaste kunst, dus.

Veel plezier daar, en geniet van het eten!
Dank je, dat gaat zeker lukken.

Het project VLAG van Sigrid Calon is geëindigd. Op deze website kun je er alles over vinden in het archief. Tijdens Incubate (14 tot en met 20 september) zijn Calon’s 40 vlaggen nog her en der te bewonderen in de Tilburgse binnenstad.
 

 

 

 

 

Comments are closed.