Page 1
Chat

Interview Yona Friedman door Max Majorana

Voor Do It With Others spreekt Max Majorana met de betrokken kunstenaars over hun werk en – waar hij de kans ziet – over hun privéleven. Eind augustus interviewde hij Yona Friedman per e-mail.

 

Yona Friedman - Blueprint

Yona Friedman in zijn huis in Parijs.

 

We hebben gehoord dat u onlangs uw heup heeft gebroken. Hoe gaat het nu met u? Heeft u nog van een kleine zomervakantie kunnen genieten?
Goh, dat je dat weet! Tegenwoordig ligt ook werkelijk alles op straat. Nouja, het gaat nu al wel beter, al is reizen voor mij een lastig te nemen horde. Ik ben dan ook thuis in Parijs gebleven. 

Hoe verlopen de voorbereidingen voor het retrospectief over u, dat later dit jaar in Beiroet zal worden geopend?
Hoewel ik ze spijtig genoeg zelf niet kan gadeslaan, verloopt het naar ik vernomen heb vrij aardig. Wat ik het belangrijkst vind, is dat er ook een nieuw project mee gemoeid is. Ik zit niet graag stil, moet je weten. Studenten aldaar proberen momenteel met behulp van mijn aanwijzingen een plan te smeden ter huisvesting van politieke vluchtelingen – geïnspireerd op technieken uit sloppenwijken in andere regio’s. Dat loopt goed. De geschatte kosten van woonruimte liggen nu op 120 euro per vier vierkante meter.

Do It With Others lijkt een motto dat net zo zeer van toepassing is op uw arbeidsethos als op de overtuiging van Incubate dat samenwerking cruciaal is. Uw installatie Iconostase 180 werd feitelijk opgebouwd door Nico Dockx en Jean-Baptiste Decavele. Hoe heeft u hen ontmoet?
Jean-Baptiste en ik werken nu al zo’n 10 jaar samen. Zoals ik daarstraks al aangaf is reizen voor mij wat lastig, en alleen al om die reden is zijn hulp van wezenlijk belang voor mij. Ook Nico ken ik al geruime tijd; we zijn elkaar blijven volgen vanaf het moment dat hij me hielp om een van mijn cartoons te publiceren. Samenwerken is een groot goed, maar werken vóór anderen is minstens zo waardevol.

U was 17 toen filosoof en Nobelprijswinnaar Henri Bergson stierf in Parijs. 16 jaar later vestigde u zichzelf in de Franse hoofdstad. In welke mate bent u geìnspireerd door Bergson’s ideeën van durée en recreation?
Wel, vooral dat eerste begrip heb ik altijd van onschatbaar belang gevonden. Met name voor de fysica, overigens.

Het is een lastig te omzeilen onderwerp. Met uw respectabele leeftijd van 93 jaar bent u de oudste deelnemer aan Do It With Others sinds we met de serie zijn begonnen. In welke zomer, als we zo vrij mogen zijn, was u tot dusver het gelukkigst, en waarom?
Geen commentaar. Nou ja, het was in elk geval vóór het overlijden van mijn lieve, trouwe hond Balkis in 2007. Ik mis haar nog dagelijks.

Soit, dat is uw goed recht. Ik zou u dan graag wat hedendaagse praktijken voorleggen die beantwoorden aan belangrijke thema’s in uw werk, zoals de tegenstellingen tussen utopie en haalbaarheid, en elitaire besluitvorming versus publieksparticipatie.
Ga je gang.

Zoals u mogelijk weet, kampt Nederland (Tilburg incluis) momenteel met een behoorlijk aantal aan leegstaande panden. De traditionele stadskernen, tot voor kort toebehorend aan kantoren en grote winkelketens, raken in onbruik sinds de financiële crisis. Kennelijk is het lastig voor gemeentelijke overheden deze ruimtes weer in nuttige omgevingen te veranderen. Tegelijkertijd wordt creativiteit in de plaatselijke gemeenschappen ontmoedigd door het in 2010 ingevoerde kraakverbod. Ziet u een weg die uit deze impasse leidt?
Lastig. De situatie is feitelijk niet bepaald nieuw te noemen. Leegstand is van alle tijden. Ik heb in de jaren ’80 al eens het idee van geassisteerd kraken geopperd; daarbij zouden de kraakbeweging en plaatselijke bestuurders elkaars hulp gebruiken om de gebouwen in kwestie te transformeren. De huidige anti-kraakorganisaties komen daar nu in praktische zin nog het dichtst bij in de buurt. De samenwerking – je raadt het al – vond uiteindelijk geen doorgang. Dat is jammer, maar als kunstenaar probeer ik me daar vervolgens van te distantiëren. Ik ben meer geïnteresseerd in beleidsvoorstellen als zodanig, dan in het bedrijven van politiek.

In het verleden heeft u zich kritisch uitgelaten over de zogenaamde media maffia, die naar uw idee voortvloeien uit het menselijke onvermogen tot massacommunicatie. Ziet u social media als Facebook, Instagram en Twitter, kanalen waar u zelf ook op actief bent, als een deel van de oplossing, of onderstrepen zij simpelweg het probleem?
In dit geval is er juist weer enorm veel veranderd ten opzichte van de tijd dat ik over media schreef. Inderdaad lijken massamedia anno 2016 iets uit vervlogen tijden. Wat mij echter nog het meest verbaast aan de manier waarop wij nu en masse met elkaar communiceren, is de achteloosheid en onverschilligheid waarmee we dat doen. We zijn klaarblijkelijk helemaal niet meer verontrust over gekleurde informatie; bij ons volle bewustzijn leveren we onze privacy in en laten daar anderen geld mee verdienen. 

Aan de andere kant zal het u waarschijnlijk positief stemmen dat de architectuur en maatschappij sinds de publicatie van uw invloedrijke manifest in 1958 flink aan mobiliteit, flexibiliteit en openheid hebben gewonnen. Neem bijvoorbeeld een hedendaagse praktijk als urban farming, de populariteit van pop-up-shops, of de groeiende Tiny House Movement.
Het klopt inderdaad dat het toeëigenen van ruimte door de jaren heen in bepaalde opzichten makkelijker is geworden. Maar het zijn niet de voorbeelden die ik persoonlijk het meest tot de verbeelding vind spreken; dat blijven toch de sloppenwijken. Wereldwijd heb ik ze bezocht, en ze blijven me fascineren. In Brazilië, Korea, Indonesië, India, zelfs Europa… sloppenwijken blijven mijns inziens de ultieme voorbeelden van levende, persoonlijke, sociale architectuur. Architectuur moet niet uitsluitend de elite toebehoren.

De afgelopen zomer heeft uw werk Iconostase al meermaals gediend als huisvesting van sociaal-culturele activiteiten. Er vonden optredens plaats, er is een sushi-workshop gegeven en yoga beoefend. Binnenkort volgt silent disco.
Ik heb de foto’s gezien en kan niet anders zeggen dat ik er erg trots op ben.


Tijdens Incubate september zal Iconostase 180 van Yona Friedman verplaatst worden naar het Duvelhok, waar onder meer Sleeparchive, Mosca en Human Force Project optredens zullen geven. Iconostase 180 blijft hier nog staan tot eind oktober. Voor meer info zie hier.

 

Standaard

De laatste avond in Park: silent disco

Last chance to dance….in Park. Na acht mooie weken vol muziek, kunst en verhalen werd de Park-periode van Iconostase 180 op 25 augustus afgesloten met een bijzondere silent disco tussen de ringen. Een sfeervolle afsluiter van een project waar veel bezoekers uit Tilburg en omstreken van hebben genoten.

Meer foto’s zijn te zien op Facebook.

Volgende week verhuist Iconostase 180 naar een nieuwe locatie in Tilburg: Duvelhok. Hier zal Yona Friedmans bijzondere sculptuur/paviljoen nog tot eind oktober te zien en te ervaren zijn!
Tijdens Incubate – September 2016 fungeert Iconostase 180 als unieke festivallocatie: een podium voor vier avonden silent disco met techno- en electronica artiesten als Sleeparchive, Tapes en Mosca. Zie voor meer info de website van Incubate.

Op zaterdagmiddag 10 september organiseert Incubate in samenwerking met CAST, het Tilburgse Centrum voor Architectuur en Stedebouw een panelgesprek over Yona Friedmans visie en werk in relatie tot het fenomeen ‘stadmaken’. Socioloog Frans Soeterbroek, architect/criticus Véronique Patteeuw en kunstenaar Nico Dockx gaan met elkaar in gesprek over de vrijheid van het individu bij de ontwikkeling van de stad; een plek waar sociale structuren en economische bedrijvigheid voor continue verandering zorgen. Hoe willen en kunnen we omgaan met het dagelijks gebruik van onze leefomgeving? Welke oplossingen reiken het stadmaken en Yona Friedman daarbij aan? Aanmelden kan via de website van CAST.

 

Standaard

Film & Popcorn: Mistaken For Strangers

Park_Vamos_21-08_WilliamvanderVoort-5

Donderdag 18 augustus was het tijd voor een ouderwetse filmavond. Tussen de ringen van Iconostase 180 vertoonde Incubate de documentaire Mistaken for Strangers (2013), over de metalhead-broer van de zanger van The National, die een jaar met de band op tournee gaat. Bij film mag popcorn natuurlijk niet ontbreken: bezoekers konden kiezen uit tien verschillende smaken.

Park_Vamos_21-08_WilliamvanderVoort-4

Park_Vamos_21-08_WilliamvanderVoort-7

 

Foto’s: William van der Voort / Cloakture Photography.

Standaard

Not much is thrown away because there really is no place to throw it

 

02 MarijnvanKreij_YonaFriedman_WilliamvanderVoort-32

Marijn van Kreij

Not much is thrown away because there really is no place to throw it, 2016

Een selectie van studies, knipsels en afvalmateriaal uit het atelier, geïnstalleerd als mobiles in de constructie Iconostase 180 van Yona Friedman.

Donderdag 11 augustus bevatte de installatie (delen van) werken en teksten van onder andere Paul Andriesse, David Byrne, John Le Carré, Nick Drake, Peter Fischli en David Weiss, Paul Klee, Michel Majerus, Will Oldham, Pablo Picasso,  Wolfgang Tillmans, en Simone Weil.

“Voor deze interventie in Iconostase 180 heb ik een selectie gemaakt uit studies, knipsels en afvalmateriaal uit het atelier en deze als mobiles geïnstalleerd binnen de constructie van Yona Friedman. De status van deze objecten is onduidelijk en ik voel enige terughoudendheid het geheel te claimen als ‘mijn werk’. Het is eerder een ad hoc geïnstalleerd netwerk van beelden en ideeën van verschillende auteurs. Waar het mij om gaat is zowel de verbanden als tegenstrijdigheden die ontstaan tussen de afzonderlijke elementen. Veel van de fragmenten laten mij nadenken over ontwikkeling en vooruitgang, zowel op een persoonlijk, als breder maatschappelijk vlak. Wat stellen wij ons vandaag de dag eigenlijk voor bij een begrip als vooruitgang? Ik verifieer als het ware uitspraken door ze tegenover elkaar te plaatsen en in zekere zin is het cliché ‘de waarheid ligt in het midden’ hier van toepassing. Dat ‘midden’ – een soort open tussenruimte – is het eigenlijke kunstwerk.” – Marijn van Kreij, 2016

Staplerfahrer verzorgde de muzikale input deze avond. Deze geluidskunstenaar produceert geluiden en composities met behulp van gebroken geluiden, effecten, vreemde gadgets en elektromagnetische golven.

 

06 MarijnvanKreij_YonaFriedman_WilliamvanderVoort-6

04-willemvanbreugel-vamos,art-11-8-2016-12

 

 

Bekijk hier meer foto’s van de avond.

Foto’s: Willem van Breugel & William van der Voort

Standaard

Yoga en Hellvete – harmonium concert

Afgelopen donderdag gaf de Vlaamse muzikant Hellvete met zijn harmonium een prachtig optreden tussen de ringen van Iconastase 180. Voorafgaande aan zijn optreden gaf het bouwwerk plek aan liefhebbers van een workshop Dru Yoga. Een rustgevend programma tijdens de week van de Tilburgse Kermis!

Bekijk alle foto’s van deze avond terug op Facebook. 

Foto’s: William van der Voort / Cloakture Photography.

ParkVamos_28-07_WilliamvanderVoort-9

ParkVamos_28-07_WilliamvanderVoort-14

Standaard

Mischa Doorenweerd in Iconostase 180

Donderdag 21 juli bood Iconostase 180 een podium aan beeldend kunstenaar Mischa Doorenweerd (1988). Doorenweerd toonde een aantal installaties met ruimte voor publieksparticipatie, rondom het thema ‘aanbidding’. Meer foto’s van deze avond bekijk je terug op Facebook.

WE WERE ALIVE IN TWOTHOUSANDSIXTEEN
I LOST MY GOLDEN SUN
PROBABLY AT THE GAS STATION
I WENT BACK AND FOUND IT AGAIN

ParkYonaFriedman_MischaDoorenweerd_WilliamvanderVoort-20

ParkYonaFriedman_MischaDoorenweerd_WilliamvanderVoort-30

ParkYonaFriedman_MischaDoorenweerd_WilliamvanderVoort-4

Fotograaf: William van der Voort / Cloakture Photography. Mischa Doorenweerd: http://mischa.hotglue.me

Standaard

Cold food en akoestische muziek in en rondom Iconostase 180

Afgelopen donderdag (14 juli) presenteerde Incubate weer een speciaal programma in en rondom het bouwwerk van de beroemde architect Yona Friedman. De avond van stond in het teken van cold food en akoestische muziek, ingevuld door een vegetarische sushi workshop en een optreden van de Nijmeegse band Het Brandt.

 

ParkVamos_14-07_hires_WilliamvanderVoort-1 ParkVamos_14-07_hires_WilliamvanderVoort-23

 

De foto’s van deze avond bekijk je terug op Facebook. Fotograaf: William van der Voort / Cloakture Photography.

Standaard

Opening Iconostase 180

Donderdagavond 7 juli vond de opening van Iconostase 180 plaats. Het programma van deze avond bestond uit optredens van singer-songwriters The Avonden, Koning der Dieren en Seamus Cater.
De avond stond verder in het teken van suiker, gezien het landelijke Suikerfeest dat van 6 t/m 8 juli plaatsvond. Ook werd Iconostase 180 deze avond volgehangen met polaroids van enthousiaste bezoekers.

De foto’s van de opening zijn te vinden op de Facebook-pagina Incubate Art en zijn gemaakt door William van der Voort / Cloakture Photography.

ParkVamos_editie01_WilliamvanderVoort-44

Standaard

Iconostase 180: een open museum verrijst in Tilburg

Momenteel wordt Iconostase 180 opgebouwd in PARK, onder toezicht van kunstenaars Nico Dockx en Jean-Baptiste Decavele.
Hier zal de sculptuur de komende twee maanden fungeren als tijdelijk museumpaviljoen waarin tentoonstellingen, dans, theater en muziek wordt geprogrammeerd.

Donderdag 7 juli wordt het zomerprogramma feestelijk geopend; publiek is wekelijks op donderdagavond en zondag welkom om het kunstwerk te aanschouwen in Park, Wilhelminapark.

Het programma in de maand juli:

Donderdag 07 juli
Zoetigheid & Polaroids & Muziek: The Avonden / Koning der Dieren / Seamus Cater

Donderdag 14 juli
Het brandt helemaal niet (cold food & akoestische muziek): Het Brandt / Vega sushi workshop

Donderdag 21 juli
Expo/Interventie: Mischa Doorenweerd + Crosley DIY DJ team – breng je eigen singles mee!

Donderdag 28 juli
Unwind: Helvete (be) harmonium concert + yoga workshop

Aanvang is altijd 20.00 uur, entree is altijd gratis!

01_YonaFriedman_hires_WilliamvanderVoort-5    01_YonaFriedman_hires_WilliamvanderVoort-23

Chat

Interview Martijn Hendriks door Max Majorana

Max Majorana is voormalig medewerker van Incubate. Voor Do It With Others spreekt hij met de betrokken kunstenaars over hun werk en – waar hij de kans ziet – over hun privéleven.

Goedemiddag, Martijn. Het is sinds gisteren lente. In sportverslaggeverstermen: wat doet dat met je?
Ik wil de studio uit en buiten gaan werken.

Je woont in Amsterdam, maar bent geboren in Eindhoven en exposeerde over nagenoeg de hele wereld. Je opleiding aan de kunstacademie genoot je begin jaren ’90 hier in Tilburg. Wat was dat voor tijd? Hoe heeft deze stad je gevormd? 
Goede vraag. Om eerlijk te zijn denk ik dat Tilburg me niet heel hard heeft gevormd. Ik heb er nooit gewoond. Als je op de academie zit ga je natuurlijk veel om met anderen op de academie en leef je op een soort eiland. Pas later kom je van dat eiland af en dan wordt het interessant. Maar toen was ik al weer weg uit Tilburg.
Ik heb na de academie in Tilburg ook aan de Universiteit Maastricht gestudeerd, ben daar op Visuele Cultuur afgestudeerd, en daarna ben ik vrij snel naar Brussel verhuisd. Het was heel goed voor me om daar een aantal jaren te wonen. Dat heeft me meer gevormd dan mijn studietijd en ik heb me in die tijd als kunstenaar kunnen ontwikkelen. Toen ik in 2008 terug naar Nederland kwam was ik al een eind op weg en had ik in het buitenland al tentoonstellingen, voordat ik in Nederland de eerste verzoeken kreeg om aan goede tentoonstellingen deel te nemen. Ik heb dus een voor Nederland a-typisch traject afgelegd, wat uiteindelijk heel goed voor me bleek te werken.

Je werken zijn meestal ongetiteld, maar sommigen krijgen opmerkelijke, tot de verbeelding sprekende namen mee. Ik wil er enkele uitlichten. Kun je verklaren hoe je op een titel als ’10 animals that could change the face of capitalism’, ‘My other sculpture is a bar’, of ‘You have seven events coming up today’ komt? Mag ik ze interpreteren als kritische noten op social media-gebruik? 
’10 animals that could change the face of capitalism’ en ‘You have seven events coming up today’ zijn inderdaad directe quotes van social media content. ’10 animals that could change the face of capitalism’ is een combinatie van twee clickbait berichten die voorbijkwamen op sociale media. Dat zijn berichten die weinig met inhoud te maken hebben en als enige doel hebben om het aantal bezoekers van bepaalde websites te verhogen zodat de advertentie-inkomsten stijgen, denk bijvoorbeeld aan sites als Buzzfeed en Upworthy. Meestal bestaat clickbait uit een sensationeel of onwaarschijnlijk bericht gecombineerd met een beeld wat uit de context valt of wat je maar half ziet, waardoor je aandacht getrokken wordt en je meer wilt weten.
Het interesseerde me hoe die clickbait een soort belichaming was van de manier waarop het internet inspeelt op de aandachtseconomie, waar kunstwerken natuurlijk ook mee te maken hebben. ‘You have seven events coming up today’ komt van Facebook. Het is een verwijzing naar hoe alles, inclusief dingen die naar niet voor gemaakt zijn, als een event wordt gezien. ‘My other sculpture is a bar’ is een inside joke die verwijst naar een tekst van John Kelsey, en speelt met het idee dat een autonoom werk ook een uitgesproken functie zou kunnen hebben. Zoals een bar.

 

Martijn-Hendriks-Art-Cologne-2015-3
’10 animals that could change the face of capitalism’

 

Een kip-ei vraag: zijn de titels er eerder dan de werken?
Het is zoals je zegt een kip-en-eiprobleem. Meestal is het een soort tandem beweging waarin duidelijk wordt wat het moet zijn. Vaak kom ik ook terug op titels en verander ik ze na een tijd als ik het nodig vind.

Ik heb een aantal werken van je gezien als onderdeel van de tentoonstelling ‘Mise en Séance‘ (nog te zien tot 16 mei 2016 in De Hallen, Haarlem). Die handelt over ‘een nieuw soort autonomie voor hedendaagse kunstobjecten onder invloed van het digitale.’ Jouw werk leek mij op het eerste gezicht inderdaad tamelijk autonoom, als in: zelfreferentieel, maar tegelijkertijd ook opvallend analoog. Zeg ik dat goed?
Autonomie is inderdaad wel belangrijk voor me. Maar in mijn werk staat autonomie niet gelijk aan zelfreferentialiteit. Zelfreferentieel klinkt als iets dat zich alleen tot zijn eigen logica verhoudt. Juist een autonoom werk stelt de vraag hoe het zich verhoudt tot de rest van de wereld omdat het je eigenlijk daartoe dwingt. Het geeft niet meteen antwoorden en dat is goed. Daardoor ga je zelf andere dingen erbij betrekken. Het leven zou saai zijn als we allemaal altijd precies wisten waar we stonden en hoe we ons tot de wereld verhouden. Ik denk dat veel kunst op dit moment dat veel te veel doet; je ziet overal werk dat smeekt om begrepen te worden, werk dat al compleet met een uitgedachte interpretatie komt van waar het over gaat. Dat soort kunst interesseert me meestal weinig. Autonome werken verwijzen voor mijn gevoel voortdurend naar de wereld buiten zichzelf, maar op een open manier waarbij de interpretatie of leesbaarheid niet vooraf ingevuld en zekergesteld zijn.

Over dat analoge; ik weet het niet. Als je met analoog bedoelt dat het werk uitgesproken materieel is dan zeg je dat inderdaad goed. Materialiteit interesseert me. Niet alleen de materialiteit van sculptuur maar ook het idee van materiële arbeid. Nu dat onze ideeën over werk en productiviteit bijna volledig door het digitale zijn overgenomen en een dag werk voor veel mensen plaatsvindt achter een beeldscherm is materiële arbeid iets vreemds geworden. Het ligt niet meer voor de hand en is complexer dan het meeste dagelijks werk. Maar voor mij is het eindeloos veel krachtiger om het resultaat van een fysieke handeling te zien dan van een digitale handeling. Daar is al genoeg van, en vaak voelt het heel homogeen.
Die simpele keuze om zelf iets te maken, met fysieke materialen, tools en handelingen, is onder invloed van het digitale vreemd genoeg een radicale keuze geworden die je bijna moet uitleggen en verdedigen, en dat interesseert me. Dat is iets wat ik altijd hoop te zien in kunst; dat het zich met een positie identificeert die ter discussie staat, die niet per se populair of verstandig is of aansluit bij maatschappelijke trends.

 

untitled(corporateentity)
Untitled (Corporate Entity), 2016

 

Je omschrijft je werken als sculpturen. Is esthetiek eigenlijk belangrijk voor jou? Waarin ligt de schoonheid van jouw kunst?
Sculptuur heeft voor voor mij niet noodzakelijk met esthetiek of schoonheid te maken. Of er schoonheid in het werk zit, dat is altijd lastig te zeggen. Ik ken mijn eigen werk misschien te goed om het op die manier te zien. Ik ben in mijn werk ook niet op zoek naar een bepaalde vorm, het komt meer voort uit een houding, een manier van werken.

Ik vraag dat omdat ik zelf eerder denk aan assemblages. Behoorlijk angstaanjagende, maar toch onmiskenbaar menselijke assemblages. Is iemand als Jean Tinguely een voorbeeld voor je?
Interessant dat je opmerkt dat je de werken angstaanjagend vindt. Meestal vinden mensen het gemakkelijker om iets te zeggen over het materiaal of het onderwerp van een werk, maar voor mij is precies dat angstaanjagende aspect ook belangrijk. De werken hebben een soort autonomie en krijgen vorm op een manier die niet te voorspellen is. En soms lijken ze daardoor een eigen leven te hebben.
Wat betreft assemblage en sculptuur: assemblage is voor mij een van de vele manieren om tot een sculptuur te komen. Het speelt een rol maar is niet leidend of zo. Tinguely? Geen voorbeeld geweest.
Om nog even terug te komen op dat idee van assemblages, het is goed om te horen dat je ze als onmiskenbaar menselijk ziet. Ik denk dat dit aspect in ‘Sculpture Falls in a Forest’ ook belangrijk gaat zijn. Ik ben op dit moment bezig met de voorbereidingen van het project en de werken die nu ontstaan lijken bijna gemaakt door een fictieve figuur. Ik ben ze aan het maken, maar ze zien eruit alsof ik ze heb gevonden en alsof ze zijn gemaakt door iemand die zich ergens ver in de bossen heeft afgezonderd. Ik denk dat dit hele project zal gaan over de radicaliteit van de keuze om je te onttrekken aan de aandachtseconomie. Maar tegelijkertijd gaan er beelden van het project via internet verspreid worden, hoewel misschien niet duidelijk wordt waar de beelden precies naar verwijzen. Misschien zegt dit iets over mijn huidige gevoel over de kunstwereld. Ik lach terwijl ik dit zeg, maar er zit een kern van waarheid in. Ik raak zo verveeld door al die kunst die wanhopig probeert aandacht te krijgen dat ik steeds meer geïnteresseerd raak in de mogelijkheden om werk te maken dat zich van die dwangmatige afhankelijkheid afkeert. Ik denk dat ik een soort vrijwillige outsider word met dit project.

 

untitled(relational)
Untitled (Relational), 2016

 

Do It With Others. De naam zegt het al. Wie is jouw belangrijkste partner in crime tijdens dit project? 
Het publiek. Verder heeft het hele project een sterke Do It Yourself-dimensie. Ik wil denk ik met dit project een soort dubbele beweging maken: aan de ene kant probeer ik me in te beelden hoe het is om je terug te trekken uit de zichtbaarheid, weg van media aandacht. Ik ga werk laten zien op plaatsen waar misschien niemand komt. Ik wil werk gaan maken in de bossen en in de kelders van De NWE Vorst. Aan de andere kant deel ik dat proces met anderen door die terugtrekkende beweging publiek te maken op verschillende manieren.
Ik denk dat een belangrijke verandering van onze tijd is dat we ons leven toenemend als een soort publieke ervaring zijn gaan begrijpen door fenomenen als Facebook, Instagram, AirBnB. We delen ons dagelijks leven op sociale media en we zien transparantie en het delen van ons sociale netwerk, dagelijkse gewoontes, huizen, enzovoort als vooruitgang. In het project speelt de vraag hoever dat idee reikt. Is er een grens aan? Kun je je ook publiekelijk aan het publieke onttrekken? Dat soort paradoxen vind ik interessant. Die anonieme andere waaruit het publiek bestaat is misschien ook een soort garantie dat ik niet echt verdwijn maar ook terug kom met werk en dat werk op verschillende manieren publiek maak.

“If a tree falls in a forest and no one is around to hear it, does it make a sound?” Deze filosofische kwestie ligt ten grondslag aan het aanstaande project van DIWO. Hoe zou jij de vraag beantwoorden?
Ja. Of misschien kan ik het nog radicaler stellen: juist dan. De werkelijkheid van dingen is misschien wel werkelijker wanneer er geen publiek aanwezig is dat ook geluid maakt, vragen stelt, commentaar levert, laat weten wat het leuk vindt. Eigenlijk is dit ook nu weer een relevante filosofische discussie in bijvoorbeeld de Object Oriented Ontology van mensen als Graham Harman, die wil afrekenen met het idee dat onze waarneming van dingen volledig recht kan doen aan het bestaan van die dingen. Hij beargumenteert in boeken als The Quadruple Object juist het bestaan van de wereld onafhankelijk van onze waarneming. Ik wil daar wel in meegaan.

Wat mij interesseert is hoe de notie van autonome kunst langzaam lijkt te zijn verschoven. Was het halverwege de twintigste eeuw een doorbraak dat ‘de auteur dood is’ ten gunste van de lezer, tegenwoordig wordt die lezer impliciet weggezet als een soort overbodig, oppervlakkig interpretatie-orgaan, wier observaties langzaam van de kunstwerken afglijden. Hoe zie jij dit? Zijn we weer terug bij af door het kunstwerk volgens de modernistische conventies centraal te stellen?
Ik heb juist het tegenovergestelde gevoel, namelijk dat de kijker machtiger is dan ooit, terwijl kunstwerken worden geacht tegemoet te komen aan de kijker. Als er een heropleving van het autonome kunstwerk is, komt dat volgens mij ook daardoor, als een soort tegenreactie. Wanneer alles lijkt te gaan draaien om likes and followers, events en publieke aandacht, wordt het tijd om ons af te vragen wat de waarde is van dingen die zich niet zo goed daarvoor lenen, dingen die een eigenheid hebben die niet voortkomt uit een vraag van de markt of het publiek, maar van iets wezenlijkers.

Wat is je favoriete bereidingswijze van artisjokken? Kijkend naar je werk krijg ik de indruk dat je er dol op bent.
Grilled.

grilled